Twoje Prawa

Poznaj swoje prawa jako konsument, dłużnik i obywatel. Wiedza o prawach to klucz do ich skutecznej obrony.

Prawa Konsumenta

Prawo Odstąpienia od Umowy (14 dni)

Zakupy online i poza lokalem przedsiębiorstwa

Masz prawo odstąpić od umowy zawartej online lub poza lokalem w ciągu 14 dni bez podania przyczyny. Sprzedawca musi zwrócić pieniądze w ciągu 14 dni.

Ważne informacje:

• Termin liczony od otrzymania towaru, nie od zamówienia
• Wystarczy oświadczenie - nie musisz podawać powodu
• Sprzedawca pokrywa koszty zwrotu jeśli nie poinformował Cię o tym prawie
• Zwracasz towar na swój koszt (chyba że sprzedawca nie poinformował)

Nie dotyczy: treści cyfrowych (gdy zacząłeś korzystać), usług w pełni wykonanych, towarów wykonanych na zamówienie.

Gwarancja i Rękojmia

Twoje prawa gdy towar jest wadliwy

Gwarancja to dobrowolne zobowiązanie producenta. Rękojmia to Twoje prawo ustawowe - sprzedawca odpowiada za wady towaru przez 2 lata.

Z rękojmi możesz:

• Żądać naprawy lub wymiany na nowy (Twój wybór)
• Obniżyć cenę proporcjonalnie do wady
• Odstąpić od umowy (zwrot pieniędzy) jeśli wada jest istotna
• W pierwszym roku to sprzedawca musi udowodnić że wady nie było przy zakupie

Reklamację składasz do sprzedawcy, nie producenta. Sprzedawca ma 14 dni na ustosunkowanie się do reklamacji.

Prawo do Informacji

Co sprzedawca musi Ci powiedzieć

Przed zawarciem umowy sprzedawca musi poinformować Cię jasno i zrozumiale o kluczowych warunkach zakupu.

Sprzedawca musi podać:

• Pełną cenę wraz z podatkami i wszystkimi dodatkowymi kosztami
• Główne cechy towaru/usługi
• Sposób i termin dostawy
• Prawo odstąpienia od umowy (jeśli przysługuje)
• Procedura reklamacji i gwarancja

Jeśli sprzedawca nie poinformował Cię prawidłowo o kosztach zwrotu, to on je ponosi.

Ochrona Danych Osobowych (RODO)

Kontrola nad Twoimi danymi

Masz prawo kontrolować jak firmy wykorzystują Twoje dane osobowe. RODO daje Ci szereg uprawnień w tym zakresie.

Twoje prawa RODO:

• Prawo dostępu - sprawdzenie jakie dane firma o Tobie posiada
• Prawo do sprostowania - poprawienie błędnych danych
• Prawo do usunięcia ("prawo do bycia zapomnianym")
• Prawo do ograniczenia przetwarzania
• Prawo do przenoszenia danych (np. do innego banku)

Jeśli firma narusza RODO, zgłoś to do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO).

Prawa Dłużnika

Ochrona Minimum Egzystencji

Komornik nie może zabrać wszystkiego. Masz prawo do minimum egzystencji - kwoty wystarczającej na podstawowe potrzeby życiowe.

• Z wynagrodzenia podlega ochronie 50-75%
• Świadczenia socjalne często całkowicie chronione
• Przedmioty codziennego użytku niezbędne do życia

Prawo do Informacji

Masz prawo wiedzieć kto, ile i dlaczego egzekwuje od Ciebie dług oraz na jakiej podstawie prawnej.

• Wgląd do akt egzekucyjnych
• Informacja o wysokości długu i kosztach
• Tytuł wykonawczy jako podstawa egzekucji

Prawo do Skargi

Jeśli komornik lub wierzyciel narusza Twoje prawa, możesz złożyć skargę do sądu lub nadzoru.

• Skarga do sądu na czynność komornika (7 dni)
• Skarga do prezesa sądu na przewlekłość
• Skarga na windykatora do UOKiK

Jak Bronić Swoich Praw

1. Dokumentuj Wszystko

Prowadź szczegółową dokumentację wszystkich kontaktów, umów, płatności i korespondencji.

• Zachowaj kopie umów, faktur, potwierdzeń
• Zapisuj daty i treść rozmów telefonicznych
• Koresponduj pisemnie (e-mail, listy polecone)
• Rób zrzuty ekranu ze stron internetowych i reklam

2. Reaguj Szybko

Większość praw ma terminy - reklamacja, odstąpienie od umowy, skargi. Nie zwlekaj z działaniem.

• Reklamacja natychmiast po wykryciu wady
• Odstąpienie od umowy w ciągu 14 dni
• Skarga na komornika w ciągu 7 dni
• Odpowiedź na pozew w ciągu 14 dni

3. Używaj Pisemnych Form Komunikacji

Pisemna korespondencja to dowód w sporze. Unikaj ustnych ustaleń bez potwierdzenia.

• E-mail z potwierdzeniem odbioru
• List polecony za zwrotnym potwierdzeniem odbioru
• Formularze kontaktowe na stronie (rób zrzut ekranu)
• Pisemne potwierdzenie ustnych rozmów

4. Korzystaj z Instytucji Pomocowych

Nie musisz walczyć sam - są instytucje które pomogą Ci bronić praw bezpłatnie.

• Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK)
• Rzecznik Finansowy
• Rzecznik Praw Obywatelskich
• Powiatowe/miejskie rzeczniki konsumentów
• Organizacje konsumenckie

5. Nie Bój Się Sądu

Sąd to ostateczność, ale czasami jedyna droga. W sprawach konsumenckich do 20 000 zł nie potrzebujesz prawnika.

• Możesz ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych
• W sporach konsumenckich możesz pozwać przed sądem w swoim miejscu zamieszkania
• Nieodpłatna pomoc prawna w punktach w każdym powiecie
• Sąd polubowny (arbitraż) jako szybsza alternatywa